x Witryna PoradaOnline.eu wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Poprzez używanie witryny lub poprzez zamknięcie tej informacji zgadzasz się ze stosowaną przez nas polityką prywatności.
Artykuły PoradyOnline

Chorujesz? Sprawdź poziom witaminy D3.

Jeszcze do niedawna działanie witaminy D3 wiązano jedynie z utrzymaniem prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforowej. Wiadomo było, że jej niedobór powoduje krzywicę u dzieci, natomiast u dorosłych jest przyczyną osteomalacji lub osteoporozy. Dzięki badaniom z ostatnich lat wiemy jednak, że witamina D3 ma w organizmie znacznie szersze działanie, które bardziej przypomina działanie hormonów niż witamin. Witamina D3 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania wielu narządów i tkanek, a jej właściwy poziom pozwala na utrzymanie zdrowia. Receptory witaminy D3 znajdują się w większości komórek. Wiadomo, że witamina D3 modyfikuje ekspresję genów w komórkach. U osób chorujących na przewlekłe choroby notuje się niższy poziom witaminy D3 niż u osob zdrowych.


Źródła witaminy D3

Witamina D3 w 20% pochodzi z pokarmów, a w 80% z syntezy skórnej zawartego w skórze 7-dechydrocholesterolu, który pod wpływem promieniowania UV jest przekształcany w witaminę D3.
Główne źrodła witaminy D3 w pożywieniu to:

- sardynki 500 IU/100g,
- łosoś 400 IU/100 g,
- żółtko jajka 50 IU/100g,
- tuńczyk 250 IU/100g,
- masło 90 IU/100g,
- nasiona słonecznika 90 IU/100g,
- wątroba zwierzęca 50 IU/100g,
- mleko wzbogacone witaminą D3 40 IU/100g,
- grzyby 40 IU/100g.

Najlepsze warunki do syntezy witaminy D3 w krajach o umiarkowanym klimacie występują od maja do września. Jeżeli w lecie przebywamy na słońcu bez stosowania filtrów ochronnych przez 20 minut (wystarczy ekspozycja twarzy, rąk i przedramion), to jest to wystarczający czas do dostatecznej syntezy witaminy D3.


Niedobory witaminy D3

Najczęstszą przyczyną niedoboru witaminy D3 jest zmniejszona synteza skórna lub niedostateczna podaż z pożywienia. Bez przebywania na słońcu lub dodatkowej suplementacji nie jesteśmy w stanie uzyskać we krwi z samej diety zalecanych stężeń witaminy D3.

Wytwarzanie witaminy D3 w skórze w krajach o umiarkowanym klimacie jest ograniczone w okresie jesienno- zimowym. Ponadto z wiekiem zmniejsza się zdolność organizmu do wytwarzania witaminy D3 pod wpływem promieni słonecznych.
Niedobory witaminy D3 mogą towarzyszyć również niektórym chorobom takim jak: zespół złego wchłaniania, choroby nerek, marskość wątroby, genetyczne zaburzenia syntezy witaminy D3 lub mogą być związane z przyjmowaniem leków np. przeciwdrgawkowych. Niedobór witaminy D3 jest często bezobjawowy.

Na podstawie badań z ostatnich lat wiemy, że niedobór witaminy D3:

- zwiększa ryzyko wystąpienia wszelkiego rodzaju infekcji (badanie sugerują, że w zimie, kiedy poziom witaminy D3 jest najniższy, ilość infekcji jest najwyższa). Witamina D3 indukuje powstawanie katelicydyny w organizmie - białka o działaniu bakteriobójczym, produkowanego przez neutrofile i makrofagi;

- zwiększa ryzyko chorób nowotworowych (raka jelita grubego, prostaty, piersi i jajnika).
Witamina D3 ma działanie antyproliferacyjne, hamuje angiogenazę i apoptozę;

- zwiększa ryzyko chorób autoimunologicznych (stwardnienia rozsianego, reumatoidalnego zapalenia stawów, cukrzycy I typu, choroby Leśniowskiego -Crohna). Witamina D3 ma działanie przeciwzapalne oraz stymulujące układ imunologiczny;

- może prowadzić do trudności z zajściem w ciążę lub utrzymaniem ciąży u kobiet. Witamina D3 ma korzystne działanie w zespole policystycznych jajników. Badania kliniczne wskazują, że suplementacja witaminy D3 w tym zespole ma pozytywny wpływ na wydzielanie insuliny, obniżenie poziomu lipidów w surowicy, cykl miesiączkowy oraz dojrzewanie pęcherzyków. Witamina D3 ma również korzystny wpływ na pacjentki z endometriozą. Ostatnie badania sugerują, że kobiety ciężarne z niskim poziomem witaminy D3 są bardziej predysponowane do wystąpienia stanu przedrzucawkowego, objawiającego się nadciśnieniem i białkomoczem, niż kobiety z prawidłowym poziomem witaminy D3. Badania wskazują także, że poziom witaminy D3 poniżej 50 nmol/l (mierzony w 16 tygodniu ciąży) zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy ciężarnych;

- u mężczyzn może zmniejszać ruchliwość i ilość plemników w nasieniu;

- zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu krążenia, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, cukrzycy, udaru mózgu;

- prowadzi do dysfunkcji komórek trzustki, do insulinooporności, a w konsekwencji do otyłości;

- powoduje osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, zmniejszenie masy mięśniowej;

- jest wiązany również z rozwojem depresji, choroby dwubiegunowej i schizofrenii. Sezonowe zaburzenia afektywne pojawiają się lub zaostrzają częściej w zimie i na wiosnę, kiedy poziom witaminy D3 jest najniższy. Jedno z ostatnich badań pokazuje, że niedobór witaminy D3 może mieć wpływ na przyspieszenie pogorszenia pamięci u pacjentów z chorobą Alzheimera.Uzupełnienie niedoboru witamin D3 poprawia pamięć u tych pacjentów;

- prowdzi do odczuwanego w zimie braku energii, senności, wzrostu apetytu, obniżonego nastroju. Badania poziomu witaminy D3 u niedźwiedzi polarnych pokazały, że w lecie jej poziom wynosił 23 nmol/l, a w zimie, podczas snu zimowego, w stanie hibernacji spadał do 8 nmol/l. Rozważa się istnienie podobnego mechanizmu związanego z działaniem witaminy D3 u ludzi.


Suplementacja witaminy D 3

Poziom zaopatrzenia organizmu w witaminę D3 ocenia się na podstawie badania stężenia witaminy D3 w surowicy. Badanie jest wykonywane przez wszystkie większe laboratoria. Zalecany poziom witaminy D3 w surowicy to: 75-200 nmol/l lub 30-80 ng/ml. Pracując od 5 lat w Irlandii jako lekarz rodzinny obserwuję, że w okresie jesienno-zimowym wiele dolegliwości pacjentów ulega zaostrzeniu. Dlatago każdemu choremu, który ma nawracające infekcje, depresję, obniżony nastrój w zimie, choroby autoimunologiczne, problemy z niepłodnością, choroby nowotworowe zalecam oznaczenie poziomu witaminy D3. Często stwierdzam niedobór.

Uzupełnienie poziomu witaminy D3 poprawia samopoczucie pacjentów, łagodzi objawy chorobowe, zmniejsza częstotliwość infekcji. Profilaktycznie zaleca się podawanie witaminy D3 doustnie w okresie od października do kwietnia w dawce 400 j.m. na dobę dla dzieci oraz 800-1000 j.m. na dobę dla dorosłych.
Osobom po 65 roku życia oraz wszystkim, którzy unikają ekspozycji na słońce, ze względu na obniżoną syntezę skórną, zaleca się podawanie witaminy D3 w dawce profilaktycznej przez cały rok. Witamina D3 jest rozpuszczalna w tłuszczach. Najlepszą formą jej podawania jest roztwór olejowy lub kapsułki, które należy podawać z posiłkiem. W przypadku stwierdzenia niedoboru witaminy D3 podaje się większe dawki, w zależności od stopnia niedoboru. Nie zalecam samodzielnego brania większych dawek niż profilaktyczne. W przypadku stwierdzenia niedoboru witaminy D3 należy skontaktować się z lekarzem, który ustali indywidualne dawkowanie.

Podsumowując – niedobór witaminy D3 jest często bezobjawowy.
Długo utrzymujący się niedobór może prowadzić do rozwoju przewlekłych chorób. Często jest on niediagnozowany przez lekarzy. Pacjenci są leczeni objawowo, bez wnikania w prawdziwą przyczynę ich dolegliwości. O witaminie D3 mówi się się już nie tylko „słoneczna witamina”, ale ostatnio też „cudowna witamina”. Aktualnie na świecie jest prowadzonych wiele badań, które mają na celu odkrycie wszystkich mechanizmów działania tej niezwykłej witaminy.
Smiley face Smiley face