x Witryna PoradaOnline.eu wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Poprzez używanie witryny lub poprzez zamknięcie tej informacji zgadzasz się ze stosowaną przez nas polityką prywatności.
Artykuły PoradyOnline

Sezon na kleszcza.

Wiosenna pogoda zachęca do pieszych wycieczek, tymczasem w ostatnich latach zaobserwowano masowe namnażanie i rozprzestrzenianie się kleszczy, prawdopodobnie na skutek zmian klimatycznych. Oznacza to, że wypoczywając na łonie natury, jesteśmy coraz bardziej narażeni na spotkanie z kleszczem. Może się zdarzyć, że skutki ukąszenia ograniczą się do zabiegu usunięcia kleszcza, jednak konsekwencje bywają też niestety bardzo poważne i wymagają długotrwałego leczenia.
Jak tego uniknąć? Co zrobić w przypadku ukąszenia?


Cykl rozwojowy kleszcza obejmuje trzy stadia: larwę, nimfę i postać dorosłą. Wszystkie trzy żywią się krwią i przenoszą groźne choroby, z których najbardziej znane to borelioza i odkleszczowe wirusowe zapalenie mózgu. Podczas przekłuwania naskórka wydzielają substancję znieczulającą, dlatego sam moment ukąszenia może być zupełnie nieodczuwalny. Ostatnio podkreśla się, jak groźne są ukąszenia nimfy kleszcza, która ma bardzo niewielkie rozmiary (wielkość ziarnka piasku) i jest niemal przezroczysta, dlatego często pozostaje niezauważona. Jeśli pasożyt tkwi w skórze przez wiele godzin, ryzyko zakażenia boreliozą znacząco rośnie. Analogiczna zasada nie dotyczy kleszczowego zapalenia mózgu, bo zakażenie wywołującymi je wirusami następuje natychmiast po ukąszeniu.

Okresem największego wysypu nimf kleszcza jest czerwiec. Kleszcze najczęściej lokalizują się na owłosionej skórze głowy, w zgięciach dużych stawów, na brzuchu, w okolicy pachwin i pach. Nie każdy kleszcz jest zakażony i przenosi groźne choroby.


JAK UNIKNĄĆ UKĄSZENIA?

1. Unikać terenów porośniętych bujną roślinnością, wysokimi krzewami i trawami.
2. W lesie nosić odzież zakrywającą jak najwięcej części ciała, przede wszystkim nakrycie głowy, długie rękawy oraz spodnie z nogawkami wpuszczonymi w skarpetki i najlepiej wysokie buty, np. kalosze.
3. Podczas pobytu w lesie kilka razy strzepywać ubranie, czapkę i włosy. Po powrocie przebrać się, dokładnie obejrzeć skórę i wziąć szybki prysznic.
4. Stosować środki odstraszające kleszcze, na ubranie polecane są środki zawierające permetrynę, a na skórę - dietylotoluamid (DEET).


POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU UKĄSZENIA

W przypadku ukąszenia należy natychmiast usunąć kleszcza. Jeśli nie dysponuje się specjalnym urządzeniem do ich usuwania (różne modele dostępne są w aptekach), można użyć pęsetki. Pasożyta należy chwycić mocno i jak najbliżej skóry, tak aby go nie zgnieść, gdyż może to spowodować przedostanie się zawartości jego przewodu pokarmowego do rany (w jelitach kleszcza jest największe siedlisko krętków wywołujących boreliozę). Należy usunąć go zdecydowanym ruchem w linii prostej, bez kręcenia. Nie poleca się smarowania kleszcza substancjami tłustymi (olej, masło), kremem czy środkami chemicznymi, ponieważ może to zwiększyć ryzyko zakażenia. Po zabiegu miejsce ukąszenia dezynfekujemy, np. spirytusem.


CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ KLESZCZE

- Borelioza.
Borelioza (zwana również chorobą z Lyme) to wielonarządowa choroba wywoływana przez bakterie należące do krętków. Jednym z pierwszych objawów boreliozy jest tzw. rumień wędrujący, który pojawia się na skórze w ciągu kilku dni lub tygodni od ukąszenia przez kleszcza. Typowy rumień ma średnicę powyżej 5 cm i charakteryzuje się przejaśnieniem w środku. Nie należy go mylić ze zwykłym zaczerwienieniem, które pojawia się w miejscu ukąszenia w ciągu 24 godzin i nie przekracza średnicy 5 cm. U części pacjentów zakażonych boreliozą (ok. 50%) rumień wcale nie występuje. Rumieniowi mogą towarzyszyć objawy grypopodobne oraz niespecyficzne objawy takie jak zmęczenie, świąd skóry czy powiększenie węzłów chłonnych. W dalszym okresie choroby mogą wystąpić objawy stawowe, neurologiczne, kardiologiczne i psychiatryczne. Boreliozę leczymy antybiotykami, a kuracja może być długotrwała.

Żeby potwierdzić lub wykluczyć zakażenie boreliozą, wykonuje się badanie krwi na obecność przeciwciał: test Western Blot lub test Elisa. Rzadziej stosuje się metody mające na celu wykazanie obecności bakterii bądź ich materiału genetycznego w naszym organizmie (badanie metodą PCR). W niektórych przypadkach nie dochodzi do produkcji przeciwciał, wówczas testy dają negatywne wyniki i wykrycie choroby staje się trudniejsze.

Należy pamiętać o tym, że przeciwciała produkowane są z opóźnieniem, dlatego badania krwi powinno się wykonywać w okresie od 4 do 6 tyg. po ukąszeniu.

- Odkleszczowe zapalenie mózgu.
Jest to infekcja wirusowa ośrodkowego układu nerwowego. Do zakażenia może dojść nie tylko po ukąszeniu przez zarażonego kleszcza, ale również po spożyciu niepasteryzowanego mleka i jego przetworów pochodzących od zarażonych zwierząt. Infekcja ta często przebiega bezobjawowo, ale w niektórych przypadkach może skończyć się groźnymi powikłaniami ze strony układu nerwowego. Szczyt zachorowań przypada na czerwiec i październik. Okres rozwijania się objawów wynosi od 2 do 28dni. Szybkie usunięcie kleszcza nie chroni przed zachorowaniem, gdyż obecne w ślinie pasożyta wirusy szybko przedostają się do rany. Początkowo występują objawy grypopodobne, z czasem rozwijają się objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu objawiające się najczęściej wysoką gorączką do 40 stopni, bólami głowy, wymiotami, sztywnością karku, zaburzeniami świadomości. Nie ma leczenia przyczynowego na odkleszczowe zapalenie mózgu, stosuje się jedynie leczenie objawowe. U dzieci infekcja ma nieco łagodniejszy przebieg niż u dorosłych.
Chorobie można zapobiec stosując szczepienie ochronne, dostępne już od 1 r.ż. Podstawowe szczepienie składa się z trzech dawek, po latach stosuje się pojedyncze dawki przypominające.
Smiley face Smiley face